Co zrobić, gdy przelew poszedł na niewłaściwe konto? Możliwe scenariusze i procedury

Przelew na niewłaściwe konto może zdarzyć się każdemu i chociaż wiele osób martwi się, że nie odzyska pieniędzy, polskie przepisy jasno określają postępowanie w takiej sytuacji. Jak wygląda procedura odzyskiwania przelewu wysłanego przez pomyłkę? Co zrobić, gdy odbiorca odmawia zwrotu nienależnie przelanych środków? Poniżej przedstawiamy skuteczne sposoby działania.

Co zrobić, gdy przelew poszedł na złe konto?

Przelew na niewłaściwe konto wymaga natychmiastowej, ale przemyślanej reakcji. W pierwszej kolejności należy skontaktować się z bankiem, z którego został zlecony przelew. Bank poprosi o podanie szczegółów transakcji – numeru konta odbiorcy, daty przelewu i kwoty. Działania, jakie podejmie, będą zależeć od rodzaju przelewu i jego statusu:

• Jeśli przelew nie został jeszcze zaksięgowany, bank może go zatrzymać lub anulować. Taką możliwość mają przede wszystkim tradycyjne przelewy Elixir, które księgowane są w sesjach rozliczeniowych.
• W przypadku przelewów natychmiastowych lub BLIK, środki zwykle księgowane są od razu i bank nie może ich cofnąć bez zgody odbiorcy.

Jeśli pieniądze już wpłynęły na rachunek odbiorcy, odzyskanie przelewu trwa dłużej. W takiej sytuacji bank na wniosek osoby dokonującej błędnej transakcji płatniczej uruchamia specjalną procedurę na podstawie art. 143- 143a c ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych.

Czy bank może cofnąć błędnie wysłany przelew?

Kwestia tego, czy można anulować przelew po jego wysłaniu, zależy nie tyle od dobrej woli banku, ile procedur. Jeśli przelew jeszcze nie został zaksięgowany na koncie odbiorcy, możliwe jest cofnięcie lub anulowanie zlecenia.

Jak odzyskać pieniądze z błędnego przelewu?

Obowiązki banku przy błędnie wykonanym przelewie są określone przez art. 143a–c ustawy o usługach płatniczych. Obejmują one przede wszystkim:

• Powiadomienie odbiorcy – bank w terminie nie później niż 3 dni robocze od dnia dokonania zgłoszenia informuje osobę, która otrzymała środki, o konieczności ich zwrotu, jeżeli odbiorca posiada rachunek płatniczy w tym samym banku lub zwraca się do banku odbiorcy o podjęcie działań w celu odzyskania kwoty transakcji
• Przekazanie rachunku technicznego – bank udostępnia odbiorcy specjalny rachunek, na który należy przelać pieniądze z powrotem.
• Wyznaczenie terminu zwrotu – odbiorca ma 30 dni na dokonanie zwrotu środków od dnia zgłoszenia.
• Jeżeli powyższe działania nie doprowadziły do odzyskania kwoty w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia, bank na pisemne żądanie udostępnia dane odbiorcy (imię, nazwisko, nazwę, miejsce zamieszkania/adres siedziby) lub zwraca się do banku odbiorcy o wskazanie w/w danych.

Bank pełni rolę pośrednika w odzyskiwaniu pieniędzy, ale nie może wymusić zwrotu na odbiorcy, jeśli ten odmawia współpracy.

Co, jeśli odbiorca odmówi zwrotu przelewu?

O tym, jakie kroki podjąć, gdy odbiorca nie zwraca nienależnego przelewu, decydują przepisy prawa,  w szczególności ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych oraz ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.  Ze względu na to, że bank nie może samodzielnie zmusić odbiorcy do zwrotu pieniędzy, w niektórych sytuacjach płatnik musi podjąć działania we własnym zakresie.
Co zrobić, gdy przelew został wysłany na nieprawidłowy numer konta i jest problem z jego odzyskaniem?

Sytuacja 1: Odbiorca współpracuje częściowo lub opóźnia zwrot

Jeśli odbiorca potwierdza otrzymanie środków, ale zwleka ze zwrotem lub deklaruje, że odda pieniądze w późniejszym terminie, warto działać stanowczo, ale bez eskalowania sporu:

1. Kontakt z bankiem – poproś bank o wsparcie w przypomnieniu procedury błędnego przelewu.
2. Ustalenie harmonogramu zwrotu – jeśli odbiorca nie zwraca pieniędzy od razu, można ustalić konkretny termin zwrotu lub, w uzasadnionych przypadkach, zwrot w ratach. Ustalenia najlepiej potwierdzić mailowo lub pisemnie.
3. Dokumentacja – zachowaj wszelką korespondencję, e-maile, SMS-y, potwierdzenia rozmów telefonicznych jako dowód w razie dalszych działań prawnych.

Sytuacja 2: Odbiorca całkowicie odmawia zwrotu

W takiej sytuacji odzyskanie przelewu może być trudniejsze i wymagać zaangażowania dodatkowych środków. Jakie kroki można wówczas podjąć?

1. Wezwanie do zapłaty – przygotuj pisemne wezwanie do zwrotu nienależnie przelanych środków. Wyślij listem poleconym z potwierdzeniem odbioru lub e-mailem. W treści wezwania podaj: kwotę, datę przelewu, numer konta odbiorcy, podstawę prawną (bezpodstawne wzbogacenie, art. 405 i 410 Kodeksu cywilnego) oraz termin zwrotu, np. 14 dni. Takie wezwanie wygląda podobnie, jak przy windykacji: Klient nie płaci za fakturę – co możesz zrobić, by odzyskać należności za wykonaną usługę?
2. Skorzystanie z profesjonalnej pomocy prawnika (radca prawny lub adwokat) – jeśli odbiorca nadal odmawia, warto skonsultować sprawę z prawnikiem w celu przygotowania pozwu.
3. Wytoczenie powództwa o bezpodstawne wzbogacenie – sąd cywilny może nakazać odbiorcy zwrot środków wraz z odsetkami za opóźnienie. W pozwie należy dołączyć dowody: potwierdzenie przelewu, wezwania do zapłaty, korespondencję z bankiem.
4. Możliwość zgłoszenia sprawy na policję – jeśli odbiorca świadomie przywłaszczył środki, można złożyć zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przywłaszczenia lub oszustwa. Policja może wszcząć postępowanie, ale decyzja o ewentualnym ściganiu zależy od organów ścigania.

Scenariusz 3: Firma lub klient jest narażony na problemy finansowe z powodu błędnego przelewu

Klient zlecił płatność, jednak kontrahent jej nie otrzymał ze względu na błędny przelew. Co robić w takim przypadku? Prócz próby odzyskania środków, warto również:

• Zgłosić problem księgowemu lub odpowiedniemu działowi, aby zabezpieczyć płynność finansową firmy.
• Uzgodnić tymczasowe rozwiązania z kontrahentami, np. odroczenie terminów płatności lub częściowa wpłata zaliczek, aby uniknąć kar umownych.
• Dokumentować działania związane z błędnym przelewem i odzyskiwaniem pieniędzy dla celów księgowych i ewentualnego postępowania sądowego.

Jednym ze sposobów na zabezpieczenie płynności firmy w przypadku błędnego przelewu jest sprzedaż niezapłaconych faktur, na przykład w ramach KupimyFakture.pl, co pozwoli szybko odzyskać środki zamrożone w należnościach. Takie rozwiązanie może być szczególnie pomocne w sytuacji, gdy przelew na niewłaściwe konto spowodował opóźnienie płatności od kontrahenta, a firma musi regulować bieżące zobowiązania. W KupimyFakture.pl oferujemy aż do 85% pierwotnej wartości zobowiązania i wypłatę nawet w ciągu 3 dni roboczych. Już teraz skorzystaj z możliwości bezpłatnej wyceny i nie martw się o finanse swojej firmy.