Czy wierzyciel może skutecznie dochodzić swoich należności z weksla in blanco?

Sprzedaż długu z weksla in blanco to coraz częstsza praktyka w obrocie gospodarczym, umożliwiająca wierzycielom szybkie odzyskanie należności. Jednak skuteczność tego narzędzia zależy od prawidłowego wystawienia i uzupełnienia dokumentu oraz od przestrzegania przepisów prawa wekslowego. W artykule omówimy, jak działa weksel in blanco, jakie ryzyka się z nim wiążą i co zrobić, gdy dłużnik nie płaci.

Co to jest weksel in blanco?

Weksel in blanco to rodzaj weksla – czyli dokumentu, służącemu zabezpieczeniu innego zobowiązania, który jest podpisany przez wystawcę, ale w momencie jego wystawienia nie jest wypełniony wszystkimi danymi, takimi jak na przykład kwota do zapłaty czy termin płatności. W praktyce jest to papier wartościowy zawierający bezwarunkowe przyrzeczenie zapłaty określonej sumy pieniężnej, gdzie jednak część elementów pozostaje pusta do późniejszego uzupełnienia co do zasady przez wierzyciela.
Jak działa weksel in blanco krok po kroku?

1. Podpisanie weksla – dłużnik (wystawca weksla) podpisuje dokument, który zawiera jego zobowiązanie do zapłaty. Chociaż na tym etapie weksel jest częściowo pusty, to elementem elementów składających się na ważność tego dokumentu jest podpis dłużnika.
2. Sporządzenie deklaracji wekslowej – wraz z podpisaniem weksla powinna powstać deklaracja wekslowa, która określa warunki, przy jakich wierzyciel może uzupełnić brakujące informacje na wekslu (np. kwotę należności).
3. Uzupełnienie weksla – jeśli zajdą określone w deklaracji okoliczności (np. dłużnik nie spłaca długu), to wierzyciel ma prawo do uzupełnienia dokumentu i domagania się wykupu weksla, w celu zaspokojenia roszczeń wierzyciela.
4. Egzekucja – wierzyciel może użyć dokumentu jako podstawy do dochodzenia swoich praw, na przykład poprzez wystąpienie do sądu o wydanie nakazu zapłaty z weksla.

Jak odzyskać pieniądze z weksla in blanco? Jeśli dłużnik nie wykupi weksla, do czego jest zobowiązany, wierzyciel może wnieść pozew do sądu, korzystając z szybkiego postępowania nakazowego. Po sprawdzeniu formalnej poprawności i autentyczności weksla sąd wydaje nakaz zapłaty, który po uprawomocnieniu się (co do zasady po upływie 14 dni od doręczenia nakazu zapłaty pozwanemu) staje się tytułem wykonawczym, umożliwiającym wszczęcie egzekucji komorniczej.

Jak wygląda cesja długu z weksla in blanco?

Windykacja z weksla to jednak niejedyna opcja na odzyskanie należności. Osoby, które dysponują takim zabezpieczeniem, mogą zdecydować się również na jego zbycie w zamian za określoną sumę pieniędzy w ramach cesji wierzytelności. Sprzedaż długu z weksla in blanco polega na przeniesieniu prawa do dochodzenia zobowiązania na osobę trzecią, na tych samych warunkach, jakie przysługiwały pierwotnemu wierzycielowi. Wraz z nim nabywca przejmuje ryzyko związane z niewypłacalnością dłużnika i koniecznością skorzystania z postępowania sądowego. Więcej na temat cesji znajdziesz tutaj: Co to jest sprzedaż wierzytelności, jak działa i czy to się opłaca?
Zastanawiasz się, co zrobić, gdy dłużnik nie wykupuje weksla? Odpowiedzią może być usługa KupimyFakture, która pozwala na sprzedaż długu, także z weksla in blanco. To rozwiązanie, które daje Ci wiele korzyści. Przede wszystkim pozwala na odzyskanie co najmniej części zamrożonych środków bez czekania, aż dłużnik wykona swoje zobowiązanie. Jako firma o ugruntowanej pozycji możemy zaproponować również korzystne warunki współpracy. Już teraz skorzystaj z możliwości bezpłatnej wyceny i zobacz, ile możesz zyskać!

Czy weksel in blanco jest skutecznym zabezpieczeniem?

Weksel in blanco może skutecznym zabezpieczeniem pod warunkiem jego  prawidłowego wystawienia i następnie wypełnienia, a także respektowania warunków określonych w deklaracji wekslowej, która powinna określać zasady jego uzupełniania. W przypadku uzupełnienia weksla nieprawidłowo lub niezgodnie z deklaracją, dochodzenie należności z weksla może być problematyczne.

Jakie błędy mogą powodować nieważność weksla in blanco?

Aby móc traktować weksel in blanco jako zabezpieczenie umowy, konieczne jest spełnienie podstawowych wymogów formalnych przewidzianych przez prawo wekslowe. W przypadku błędów dłużnik może zanegować ważność dokumentu i odmówić wykupu weksla.

Co przykładowo może utrudniać dochodzenie należności z weksla?

• Brak podpisu wystawcy – podpis osoby, która wystawia weksel, stanowi podstawowy wymóg ważności, dlatego też dokument bez tego elementu nie wywołuje skutków prawnych.
• Niezgodność wypełnienia z deklaracją wekslową – jeśli weksel in blanco zostanie wypełniony w sposób sprzeczny z uprzednio sporządzoną i podpisaną przez strony deklaracją wekslową, może zostać uznany za nieważny jako naruszający wolę wystawcy.
• Wprowadzenia klauzul zakazanych, które naruszają bezwarunkowość blankietu – dodanie zapisów ograniczających odpowiedzialność lub warunkujących zapłatę podważa charakter weksla jako bezwarunkowego zobowiązania pieniężnego, co skutkuje jego nieważnością.
• Braku deklaracji wekslowej – warunki w jakich weksel in blanco będzie mógł zostać uzupełniony i przedstawiony do wykupu, powinny być skonkretyzowane, czy to w treści umowy, z której zobowiązanie jest zabezpieczane wekslem, czy to odrębnym dokumentem Brak takiego dokumentu zwiększa ryzyko zakwestionowania weksla.
• Sfałszowania dokumentu – każda forma fałszerstwa, w tym zmiana daty, czy podpisu, powoduje nieważność weksla i uniemożliwia skuteczne dochodzenie należności z weksla.