Branże z największym ryzykiem zatorów płatniczych – gdzie problemy pojawiają się najczęściej?

Zatory płatnicze to jedno z największych wyzwań finansowych polskich przedsiębiorstw – według raportów, już ponad 60% firm zgłasza problemy z terminowym regulowaniem zobowiązań. Zjawisko to nie tylko pogłębia zadłużenie firm, ale także wpływa na stabilność całej gospodarki. Jakie są najbardziej zadłużone branże w Polsce? Poznaj sektory o największym ryzyku zatorów płatniczych oraz czynniki, które napędzają narastanie problemów – dzięki temu będziesz wiedzieć, jak lepiej chronić swoją firmę.

W których branżach zatory płatnicze są najczęstsze?

Chociaż zatory płatnicze występują we wszystkich branżach, to szczególnie często dotyczą sektorów o niskich marżach, długich terminach rozliczeń i wysokiej wrażliwości na koszty operacyjne. W ich przypadku każdy element – od sezonowości popytu, przez opóźnienia logistyczne, aż po zmiany w regulacjach – może skutkować natychmiastowym zaburzeniem płynności. Problem jest tym poważniejszy, że przedsiębiorstwa działające w najbardziej zadłużonych branżach często finansują bieżącą działalność kredytem kupieckim, przez co opóźnienia w płatnościach szybko przenoszą się na kolejne firmy w łańcuchu dostaw.
Co wpływa na zadłużenie firm w poszczególnych sektorach? Są to przede wszystkim uwarunkowania charakterystyczne dla danej branży. Wśród głównych przyczyn wymienia się:

• Strukturę kosztów i kapitałochłonność działalności – branże wymagające wysokich nakładów inwestycyjnych (np. transport, produkcja, budownictwo) są szczególnie podatne na problemy płynnościowe, ponieważ duża część ich środków jest permanentnie zamrożona w sprzęcie, materiałach czy zapasach.
• Uzależnienie od dużych odbiorców – w sektorach, gdzie dominują silni nabywcy (np. retail, automotive, sektor publiczny), mniejsze podmioty często akceptują wydłużone terminy płatności, co zwiększa ryzyko zatorów i może powodować niewypłacalność firm.
• Sezonowość lub cykliczność sprzedaży – w branżach takich jak turystyka, handel odzieżowy czy rolnictwo występują okresy, w których przychody są znacznie niższe.
• Wahania cen surowców i energii – w branżach z ryzykiem zatorów koszty operacyjne często są bezpośrednio zależne od czynników zewnętrznych (np. ceny paliw, stali czy energii). Gwałtowne skoki cen prowadzą do natychmiastowego pogorszenia płynności, zwłaszcza tam, gdzie marże są niewielkie.
• Długość i złożoność łańcuchów dostaw – im więcej podmiotów uczestniczy w realizacji zamówienia, tym większe prawdopodobieństwo, że opóźnienia jednego kontrahenta pociągną za sobą problemy kolejnych.

Zobacz: Co zrobić, gdy klient nie płaci za faktury?

Jakie branże mają największe problemy z płatnościami?

O tym, które branże mają największe ryzyko zatorów płatniczych, można wnioskować na podstawie raportów z 2025 roku oraz działań UOKiK interweniującego wobec firm uporczywie opóźniających regulowanie należności. Są to przede wszystkim:

• Transport, spedycja, logistyka (TSL) – wśród branż z największym ryzykiem zatorów od wielu lat wymieniana jest branża transportowa. Według Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE) w raporcie MIK z kwietnia 2025 r. aż 53% firm TSL uznaje zatory płatnicze za istotną barierę w działalności operacyjnej i rozwoju biznesu. Z kolei dane z Krajowego Rejestru Długów pokazują, że do końca sierpnia 2025 roku branża TSL była zadłużona na 1,64 miliarda złotych. Z czego wynikają zatory płatnicze w transporcie? Za zjawisko to odpowiadają przede wszystkim długie terminy płatności, wysokie koszty operacyjne oraz problemy finansowe kontrahentów.
• Produkcja/przemysł – zgodnie z danymi PIE szacuje się, że zadłużenie wobec firm produkcyjnych w 2024 r. wynosiło około 370 mln zł.
• Budownictwo – na podstawie danych z baz BIG InfoMonitor i BIK szacuje się, że w sierpniu 2025 roku firmy budowlane były zadłużone na kwotę ponad 5,8 mld zł, przy czym całkowita suma nieuregulowanych zobowiązań nie rozkładała się równomiernie względem specjalności.
• Handel – handel hurtowy i detaliczny to kolejne branże z ryzykiem zatorów. Wartość przeterminowanych zobowiązań firm z tego sektora według BIG InfoMonitor to około 9,2 mld zł. Z kolei z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, że zadłużenie branży handlowej wobec instytucji finansowych to 1,7 mld zł, natomiast 280 mln zł to długi wzajemne między firmami handlowymi.

Listę najbardziej zadłużonych branż można uzupełnić również o: sektor tekstylny i odzieżowy, przemysł maszynowy, a także branżę opakowaniową i kosmetyczną.

Jak sprawdzić ryzyko niewypłacalności w danej branży?

Zatory płatnicze w branżach o największym zadłużeniu mogą być poważną przeszkodą dla utrzymania płynności finansowej przedsiębiorstwa, jednak można im skutecznie przeciwdziałać, stosując odpowiednie strategie i narzędzia. Jak minimalizować ryzyko współpracy z firmami o wysokim ryzyku zadłużenia?
Weryfikacja kontrahenta przed podpisaniem umowy – sprawdzenie wiarygodności finansowej firmy w bazach KRD, BIG InfoMonitor i BIK oraz analiza sprawozdań finansowych pozwalają ocenić jej zdolność do regulowania zobowiązań.

• Monitorowanie historii płatności – regularne śledzenie terminowości płatności oraz wyczulenie na sygnały ostrzegawcze przed nierzetelnym kontrahentem umożliwiają wczesne wykrycie opóźnień i podejmowanie działań prewencyjnych, zanim problemy się pogłębią.
• Raporty branżowe i analizy rynkowe – korzystanie z raportów PIE, Coface czy branżowych analiz płynności pozwala ocenić kondycję całego sektora i przewidzieć ryzyko niewypłacalności w danej branży.
• Analiza trendów makroekonomicznych – monitorowanie sytuacji gospodarczej, inflacji, zmian w regulacjach i wahań cen surowców pomaga przewidzieć, jak zewnętrzne czynniki mogą wpłynąć na płynność finansową kontrahentów.
• Ustalanie jasnych warunków płatności – krótkie terminy płatności, zaliczki lub płatności etapowe ograniczają ryzyko powstawania zatorów płatniczych w branżach o dużym zadłużeniu i zabezpieczają przepływy finansowe firmy. Zobacz również, jak odzyskać pieniądze za niezapłaconą fakturę.
• Zabezpieczenia finansowe – faktoring, ubezpieczenia należności, gwarancje bankowe lub poręczenia minimalizują skutki ewentualnych opóźnień oraz chronią przed stratami wynikającymi z niewypłacalności kontrahenta. Przedsiębiorcy mogą rozważyć także sprzedaż wierzytelności, która pozwala na zamianę długu na gotówkę – zobacz też: Windykacja a sprzedaż wierzytelności – porównanie obu rozwiązań).

Skup faktur oferuje między innymi usługa KupimyFakture.pl należąca do Kaczmarski Group. To doskonałe rozwiązanie dla firm, które chcą szybko poprawić płynność finansową, zabezpieczyć się przed zatorami płatniczymi i otrzymać natychmiast środki na dalszy rozwój działalności. Już teraz skorzystaj z opcji bezpłatnej wyceny i przekonaj się, że stres z powodu niezapłaconych faktur wcale nie musi Cię dotyczyć!